h-ensari

Mus'ab Bin Umeyr

Ashab-ı kirâm'ın ileri gelenlerinden Künyesi Ebâ Muhammed'tir.
Mekke'nin zengin ailelerinden olup, yakışıklı ve güzel giyinen bir
gençti. Anne ve babası onun üzerine titrerdi. Özellikle, Mekke'nin en
zenginlerinden sayılan annesi, oğluna güzel elbiseler giydirir ve
güzel kokular sürerdi. Mekkeliler de onu hayranlıkla seyrederlerdi.
Bir defasında Hz. Peygamber de onun hakkında şöyle buyurmuştu:
"Mekke'de Mus'ab b. Umeyr'den daha güzel giyinen, daha yakışıklı ve
nimetler içinde yüzen başka bir genç görmedim" .
Mus'ab, Mekke'de o günün şartlarına göre zenginlik ve ihtişam içinde
yaşarken, Hz. Peygamber(s.a.s)'in insanları İslâm'a davet ettiğini
öğrendi. Fazla vakit kaybetmeden Hz. Peygamber'e giderek iman edip
müslüman oldu. O sırada Mekkeliler, müslümanlara yoğun bir baskı
uyguladığından, Hz. Mus'ab müslüman olduğunu ailesinden gizlemek
zorunda kalmıştı. Ama o, Peygamberimizi gizlice ziyaret etmeyi de
ihmal etmezdi. Ne var ki Osman b. Talha, Mus'ab'ın namaz kıldığını
görüp durumu annesi ile akrabalarına bildirmişti. Bunun üzerine
akrabaları yakalayıp hapsettiler. Mekke'nin bu nazlı ve zengin genci
için artık çile dolu zor günler başlamıştı.
Habeşistan'a hicret eden ilk kafileye katılıncaya kadar hapiste
tutulan Hz. Mus'ab, hicret imkanı çıkınca, dinini daha rahat bir
şekilde yaşayabilmek için Habeşistan'a hicret etti. Habeşistan
dönüşünde Hz. Mus'ab'ın durumu tamamen değişmiş ve bu nazlı
delikanlının yerini, kalbi İslam ve imanla dopdolu iradesi güçlü
kuvvetli, metin bir genç almıştı. Annesi ondaki bu kararlılık ve
metaneti görünce, üzerindeki baskısını biraz hafifletmek zorunda
kaldı.
Bu sırada Birinci Akabe Beyatı olmuş ve Medinelilerden bir grup
İslâm'ı kabullenmişti. Kendilerine İslâm'ı anlatmak ve diğerlerine de
tebliğ yapmak için Rasulullah'tan bir öğretici istediler. Hz.
Peygamber de bu önemli görev için Hz. Mus'ab b. Umeyr'i görevlendirdi.
Hz. Mus'ab onlara hem namaz kıldıracak, hem Kur'an öğretecek, hem de
diğer insanlara İslâm'ı anlatacaktı ve yeni kimseleri İslâm'a davet
edecekti.
Böylece Medine'ye ilk hicret eden sahabi Mus'ab b. Umeyr oluyordu.
Medine'de ilk cuma namazını da Mus'ab b. Umeyr kıldırdığı kaynaklarda
ifade edilir.
Bir yıl sonra Mekke'ye, hac mevsiminde yanında yetmiş kişi ile gelen
Mus'ab b. Umeyr, Hz. Peygamber (s.a.s)'e İslâm'ın Medine'deki hızlı
yayılışının müjdesini verirken şöyle demişti: "İslâm'ın girmediği ve
konuşulmadığı ev kalmadı." Başta Hz. Peygamber olmak üzere bütün
müslümanlar bu habere çok sevindiler. Oğlunun Mekke'ye döndüğünü haber
alan annesi onu tekrar hapsetmek istedi. Ancak Mus'ab bütün bunlara
karşı olgun bir müslüman tavrını takınarak imanında direndi ve
annesini bundan vazgeçirdi. Onun annesini İslâm'a daveti bir sonuç
vermediği gibi annesi de Mus'ab'ı yolundan döndürememişti.
Hz. Peygamber (s.a.s)'in yanında iki ay kadar kalan Mus'ab b. Umeyr,
Hicretten on iki gün önce Medine'ye vardı. Hz. Peygamber (s.a.s) onu
Sa'd b. Ebî Vakkas (r.a) ve Ebû Eyyûb el-Ensârî (r.a) ile kardeş ilan
etmişti.
Bedir savaşında muhacirlerin sancağı onun elindeydi. "Rasûlullah'ın
bayraktarı" olarak ün yapmıştı. Uhud savaşında da sancak yine onun
elindeydi. Savaş esnasında müslümanların gerilediğini gören Mus'ab b.
Umeyr, atını sağa sola doğru sürüyor ve yüksek sesle şu ayeti
okuyordu: "Muhammed ancak bir peygamberdir. Ondan önce birçok
peygamberler gelip geçmiştir" (Ali İmrân,144). Bu ayetin Uhud gününe
kadar nazil olmadığı ve o gün giderildiği rivayeti, Hz. Mus'ab'ın
Allah katındaki değerini ifade eder . Uhud Gazvesinde İslâm ordusunun
sancağını taşıyan Mus'ab b. Umeyr'in önce sağ kolu kesildi. Hemen
sancağı sol eline alarak savaşa devam etti. Fakat ardından sol eli de
kesildi. Bu defa vücuduyla sancağa sımsıkı sarıldı ve yukarıdaki ayeti
okumaya devam etti. Sonunda müşriklerin bir mızrak darbesiyle şehid
oldu. Sancağı hemen Suveybit b. Sa'd ve Ebû'r-Rûm b. Umeyr adlı
sahabiler aldılar.
Hz. Mus'ab şehid olarak yerde yatarken, günün sonlarına doğru, Hz.
Peygamber (s.a.s) Mus'ab'ı elinde sancakla gördü ve "İleriye git ey
Mus'ab!" diye emretti. Fakat o kişi geri dönerek "Ben Mus'ab değilim"
deyince Hz. Peygamber onun Mus'ab kılığında savaşan Allah'ın
meleklerinden biri olduğunu anladı.
Uhud savaşında Ashab-ı kiram'ın ileri gelenlerinden birçok kimse şehid
oldu. Hz. Mus'ab b. Umeyr de şehidler arasındaydı. Hz. Peygamber
(s.a.s)'in ne kadar üzüntülü olduğu yüzünden okunuyordu. Mus'ab'ın
mübarek na'şının başucunda oturarak, Uhud şehidleri hakkında nazil
olduğu bildirilen şu ayeti okudu: "Mü'minlerden öyle er kişiler vardır
ki, Allah'a verdikleri sözde sadakat ettiler. Kimi adağını ödedi şehid
oldu. Kimi de (şehid olmayı) bekliyor. Onlar verdikleri sözü asla
değiştirmediler" (Ahzab 23). Sonra Hz. Peygamber diğer sahabilere,
şehidlere yaklaşıp selam vermelerini söyledi ve verilen selamların
şehidler tarafından alınacağını ifade etti.
Hz. Mus'ab şehid edildiğinde kırk yaşlarında idi. Bir zamanlar
zenginlik ve refah içinde yaşayan bu değerli insanı kefenleyecek bir
örtü dahi bulunamamıştı. Hz. Peygamber, yanına geldiğinde Mus'ab b.
Umeyr eski bir hırkanın içinde saçları dağılmış, vücudu ise kılıç ve
mızrak darbeleriyle parçalanmış bir durumda yatıyordu. Hz. Peygamber
üzüntülü bir halde şunları söyledi: "Seni Mekke'de gördüğümde, senden
daha güzel giyinen, senden daha yakışıklı kimse yoktu. Şimdi ise,
kefen olarak sarılmış hırkadan başın dışarıda kalıyor." Sonra onun
için de bir kabir açtılar ve o mübarek sahabiyi de Uhud şehidleri
arasına defnettiler.
Allah yolunda canını feda eden bu aziz şehid sahabi için Ashab-ı
Kiram'dan Habbab (r.a) şunları anlatıyor: "Biz Hz. Peygamberle
birlikte Medine'ye yalnız Allah rızası için hicret ettik. Artık
mükâfatını Allah'tan bekleriz. Arkadaşlarımız arasında bu nimetlerden
tatmadan âhirete gidenler vardır ki Mus'ab b. Umeyr bunlardan biridir.
O Uhud günü şehid olmuştu da, kendisini saracak bir kefen dahi
bulamamıştık. Yalnız şehidin bir kaftanını bulmuş ve bu aziz şehidi
ona sarmaya çalışmıştık. Ancak başını örterken ayakları açılıyor,
ayaklarını kapatırken de başı açığa çıkıyordu. Bu yoksulluk karşısında
Hz. Peygamber bize şehidin başını örtmemizi ve ayaklarının üstüne de
izhîr denilen kokulu ottan koymamızı emretti".